Wat kun je met PDA doen in de klas? Een vraag uit de praktijk
‘Wat kan je met PDA doen?’ vroeg een docent tijdens een training over hoogbegaafdheid. Een herkenbare zoektocht: hoe ondersteun je een leerling die vastloopt zodra er iets wordt verwacht?
Wat is PDA?
PDA staat voor Pathological Demand Avoidance. De term wordt gebruikt voor een voorgesteld profiel waarbij alledaagse eisen en verwachtingen sterke spanning en vermijding kunnen oproepen. PDA is geen zelfstandige diagnose. Over de afbakening en passende ondersteuning bestaat discussie en het wetenschappelijke onderzoek is beperkt. Het begrip biedt daarom geen kant-en-klare verklaring of aanpak.
Kijk naar de leerling en de situatie
Een sterke behoefte aan autonomie betekent niet automatisch PDA. Ook bij hoogbegaafde leerlingen kan het vermijden van opdrachten verschillende redenen hebben. Denk aan onvoldoende uitdaging, veel herhaling, faalangst of overbelasting. Begin daarom met onderzoeken. Wanneer loopt de leerling vast? Wat gebeurt er vlak daarvoor? Wanneer lukt het wel? Wat is er dan anders? Wat vertelt de leerling zelf? Bespreek dit op een rustig moment.
Een eerste stap in de klas
Bekijk samen wat binnen een opdracht vaststaat en waar ruimte is. Het leerdoel kan vaststaan, terwijl de leerling meedenkt over de aanpak, volgorde of werkplek. Vraag bijvoorbeeld: ‘Wat zou jou helpen om hiermee te beginnen?’ Probeer een kleine aanpassing en kijk samen of die helpt. Meer keuze is niet voor iedere leerling prettig. Soms geven minder opties juist rust. Stem bij aanhoudende problemen af met ouders, de ondersteuningscoördinator en betrokken professionals.
Bij Bureau Talent verbinden we kennis over hoogbegaafdheid aan concrete vragen uit de klas. Zo helpen we teams om onderwijs en begeleiding beter te laten aansluiten.
Welke vraag leeft er in jouw team? Neem contact met ons op voor training of begeleiding op maat.
